Proces legislacyjny w Polsce
Etap II
Prace nad ustawą w Sejmie
Proces Legislacyjny w Polsce
Tryb prac nad ustawą w Sejmie – zgodnie z art. 119 Konstytucji Sejm rozpatruje projekty ustaw w trzech czytaniach. Szczegółowy tryb prac nad projektami ustaw w Sejmie reguluje Regulamin Sejmu (dział II Regulaminu). Pierwsze czytanie przeprowadza się na posiedzeniu właściwej przedmiotowo komisji sejmowej, z wyjątkiem projektów ustaw dotyczących m.in. zmian konstytucji, praw i wolności obywatelskich, prawa wyborczego, ustaw budżetowych i podatkowych pociągających za sobą istotne skutki finansowe, organów państwa i samorządu terytorialnego, których czytanie odbywa się na posiedzeniu plenarnym Sejmu. Pierwsze czytanie projektu ustawy obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę, debatę w sprawie ogólnych zasad projektu oraz pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawcy. Pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu kończy się skierowaniem projektu do komisji, chyba że Sejm w związku ze zgłoszonym wnioskiem odrzuci projekt w całości. Komisje, do których skierowany został projekt ustawy, przedstawiają Sejmowi wspólne sprawozdanie o projekcie; sprawozdanie określa stanowisko komisji w odniesieniu do projektu. W sprawozdaniu komisje przedstawiają wniosek o: 1) przyjęcie projektu bez poprawek; 2) przyjęcie projektu z określonymi poprawkami w formie tekstu jednolitego projektu; 3) odrzucenie projektu. Następnie odbywa się drugie czytanie projektu, które obejmuje przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji o projekcie ustawy, debatę nad projektem oraz zgłaszanie poprawek i wniosków. Prawo wnoszenia poprawek do projektów ustaw w czasie drugiego czytania przysługuje wnioskodawcy, grupie co najmniej 15 posłów, przewodniczącemu klubu lub upoważnionemu przez niego wiceprzewodniczącemu - w imieniu klubu oraz Radzie Ministrów. Ponadto, zgodnie z art. 119 Konstytucji, wnioskodawca może wycofać projekt ustawy do czasu zakończenia drugiego czytania projektu. W razie zgłoszenia w drugim czytaniu nowych poprawek i wniosków projekt kieruje się ponownie do komisji, które go rozpatrywały, chyba że Sejm postanowi inaczej. Jeżeli w drugim czytaniu projekt nie został skierowany ponownie do komisji wówczas można niezwłocznie przystąpić do trzeciego czytania, które obejmuje przedstawienie przez posła sprawozdawcę poprawek i wniosków zgłoszonych podczas drugiego czytania, a następnie głosowanie. Jeżeli po drugim czytaniu projekt został ponownie skierowany do komisji, wówczas trzecie czytanie obejmuje przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji i głosowanie.
Uchwaloną przez Sejm ustawę Marszałek Sejmu przesyła niezwłocznie Marszałkowi Senatu i Prezydentowi. Warto podkreślić, że z chwilą uchwalenia ustawy przez Sejm mówimy już nie o projekcie ustawy, pomimo tego że podlega jeszcze dalszym pracom w Senacie i jest przesyłany do Prezydenta. Ustawa ogłaszana w Dzienniku Ustaw ma zawsze datę jej uchwalenia przez Sejm, a nie np. podpisania przez Prezydenta.
